POEMAT DLA DOROS\u0141YCH W SZARYCH \u015aCIANACH<\/p>\n
Wystawa w Galerii Instytutu Propagandy Sztuki w \u0141odzi jest jednym z najwi\u0119kszych pokaz\u00f3w przekrojowych przez ostatnie 7-lecie tw\u00f3rczo\u015bci Sylwestra Ambroziaka, okresu bardzo p\u0142odnego i pe\u0142nego innowacji w ca\u0142ym, blisko 30-letnim dorobku tego wybitnego artystyrze\u017abiarza i tw\u00f3rcy instalacji oraz eksperymentalnych animacji. Ambroziak pracuje cyklami, do\u015b\u0107 rzadko powstaj\u0105 pojedyncze prace, a je\u015bli nawet to z my\u015bl\u0105 o po\u0142\u0105czeniu ich z jakim\u015b cyklem. Niekt\u00f3re ze zbior\u00f3w to zaledwie dwie lub cztery kompozycje, ale zdarzaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce bardziej rozbudowane, gromadz\u0105ce po kilkana\u015bcie rze\u017ab. Kolejne wystawy stanowi\u0105 coraz to nowe zestawienia poszczeg\u00f3lnych cykli, dzi\u0119ki kt\u00f3rym budowane s\u0105 nowe narracje i do g\u0142osu dochodz\u0105 nowe asocjacje. Do tego zmieniaj\u0105 si\u0119 warunki ekspozycji, dodaj\u0105ce w\u0142asne konteksty sytuacyjne i znaczeniowe. Tak by\u0142o cho\u0107by na tegorocznej wystawie w niezwyk\u0142ych przestrzeniach Starej Kopalni w Wa\u0142brzychu. Teraz mamy do czynienia ze sterylnymi wn\u0119trzami profesjonalnej galerii sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. Jak tutaj \u201ezagraj\u0105\u201d czy \u201ewybrzmi\u0105\u201d (niekt\u00f3re rze\u017aby rzeczywi\u015bcie zaopatrzone s\u0105 w urz\u0105dzenia audio) w relacjach pomi\u0119dzy sob\u0105 i nowym otoczeniem. W dodatku w miejscu o takiej historii i w kontakcie z wyrobion\u0105 \u0142\u00f3dzk\u0105 publiczno\u015bci\u0105.<\/p>\n
Pisz\u0105c o tych rze\u017abach nie mam jednak innego wyj\u015bcia, jak potraktowa\u0107 je jako osobne byty, niezale\u017cne i zamkni\u0119te. Dopiero w zestawieniu z innymi, po dokonaniu ostatecznej aran\u017cacji wystawy, ustawieniu \u015bwiate\u0142 i w\u0142\u0105czeniu projektor\u00f3w z filmami, oczom widz\u00f3w uka\u017c\u0105 si\u0119 te prace w pe\u0142nym kontek\u015bcie, nabior\u0105 pe\u0142nego wyrazu, stan\u0105 si\u0119 wypowiedzi\u0105, opowie\u015bci\u0105, poematem. Teraz zapraszam do poznania poszczeg\u00f3lnych jego wers\u00f3w\u2026<\/p>\n
(BIA\u0141E) OPUSZCZONE (WISZ\u0104CE), 2010<\/p>\n
(\u017cywica epoksydowa, polichromia, system wprawiaj\u0105cy wisz\u0105ce rze\u017aby w powolny ruch wirowy, wys. 300 cm)<\/p>\n
Projekt Sylwestra Ambroziaka pt. \u201eOpuszczone\u201d (2010-11), jest dzie\u0142em zupe\u0142nie odr\u0119bnym w ca\u0142ej dotychczasowej tw\u00f3rczo\u015bci artysty. Obejmuje instalacj\u0119 multimedialn\u0105, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 cztery grupy rze\u017ab figuralnych z barwionej \u017cywicy epoksydowej.<\/p>\n
Figury, przedstawiaj\u0105ce istoty dzieci\u0119ce, s\u0105 zestawione w pary. Ukazane w przysiadzie, stykaj\u0105 si\u0119 plecami, odwr\u00f3cone od siebie, ale tak\u017ce wzajemnie si\u0119 wspieraj\u0105ce. Grupy rze\u017abiarskie s\u0105 podwieszane i dzi\u0119ki specjalnie zaprojektowanemu mechanizmowi ruchowymi \u2013 powoli wiruj\u0105. Opr\u00f3cz walor\u00f3w czysto artystycznych, trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na przes\u0142anie \u201eOpuszczonych\u201d: uniwersalne, humanistyczne, dramatyczne. Artysta porusza problem alienacji, opuszczenia, samotno\u015bci, powszechnie wyst\u0119puj\u0105cy w naszej Globalnej Wiosce, jakby na przek\u00f3r powszechno\u015bci massmedi\u00f3w, wielu \u015brodk\u00f3w komunikacji, internetu, portali spo\u0142eczno\u015bciowych itd. Przyk\u0142adem najbardziej bezpo\u015brednim i bolesnym jest problem \u201eeurosierot\u201d, kt\u00f3rego \u017ar\u00f3d\u0142a nale\u017cy upatrywa\u0107 w procesie nier\u00f3wnomiernego rozwoju ekonomicznego spo\u0142ecze\u0144stw Europy, wymuszaj\u0105cym migracje zarobkowe. Prace Ambroziaka odnosz\u0105 si\u0119 nie tylko do kwestii spo\u0142ecznych, maj\u0105 te\u017c wymiar g\u0142\u0119bszy \u2013 s\u0105 przyczynkiem do og\u00f3lniejszych rozwa\u017ca\u0144 na temat osamotnienia nie tylko dzieci i m\u0142odzie\u017cy, ale wszystkich pozostawionych sobie samym, opuszczonych. Figury z tego cyklu ukszta\u0142towane s\u0105, jak si\u0119 wydaje, wed\u0142ug wizerunku embrionu ludzkiego w ok. sz\u00f3stym tygodniu rozwoju, znanego na podstawie zdj\u0119cia USG lub wygl\u0105du po samoistnym poronieniu w tym w\u0142a\u015bnie czasie. Gdyby nie wyd\u0142u\u017cone ko\u0144czyny, mo\u017cna by m\u00f3wi\u0107, \u017ce Ambroziak stara\u0142 si\u0119 wyrze\u017abi\u0107 embriony, kt\u00f3rym nada\u0142 ponadludzkie wymiary i nienaturaln\u0105, ale neutraln\u0105 – bia\u0142\u0105 barw\u0119. Krytycy s\u0105 do\u015b\u0107 zgodni, \u017ce bia\u0142e, wisz\u0105ce \u201eOpuszczone\u201d to, jak dot\u0105d, najwybitniejsze pod wzgl\u0119dem artystycznym i mo\u017cliwo\u015bci oddzia\u0142ywania, dzie\u0142o Sylwestra Ambroziaka. Mobilne dzie\u0142o rze\u017abiarskie, atakuj\u0105ce nasze zmys\u0142y na wielu p\u0142aszczyznach, dzie\u0142o pe\u0142ne. Z\u0142\u0105czone plecami embriony Ambroziaka unosz\u0105 si\u0119 wysoko nad pod\u0142og\u0119 galerii, ulatuj\u0105, troch\u0119 zagubione, nieobecne, ale wyodr\u0119bnione \u015bwiat\u0142em punktowym, obracaj\u0105ce si\u0119 i rzucaj\u0105ce wok\u00f3\u0142 cienie. W centrum, wisz\u0105ce na mniejszej wysoko\u015bci, embriony-matki, kr\u0119c\u0105ce si\u0119 na stalowych linkach, stanowi\u0105 dope\u0142nienie tego wizualnego spektaklu. Poni\u017cej, na pod\u0142odze znajduj\u0105 si\u0119 mniejsze embriony.<\/p>\n
LALECZKI, 2009<\/p>\n
(\u017cywica epoksydowa, polichromia, system audio, wmontowany w usta rze\u017ab, wys. 300 cm)<\/p>\n
Cykl czterech du\u017coformatowych rze\u017ab z \u017cywic epoksydowych, pomalowanych jaskrawymi farbami, to najstarsze prace Sylwestra Ambroziaka na wystawie, w\u0142a\u015bciwie jedne z pierwszych, wykonanych w technologii \u017cywic epoksydowych. Do tej pory artysta wykonywa\u0142 tych rozmiar\u00f3w rze\u017aby z wykorzystaniem tradycyjnych materia\u0142\u00f3w: drewna (np. \u201eSzczepan\u201d, 1990), br\u0105zu (zw\u0142aszcza \u201eP\u0142acz\u0105ca I\u201d i \u201eP\u0142acz\u0105ca II\u201d z 1990-91, wykonane w ramach NOTORO Symposion w Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, a zw\u0142aszcza \u201eJe\u017adziec polski\u201d, 1991-93), b\u0105d\u017a piaskowca (np. \u201eStoj\u0105cy na g\u0142owie\u201d, pomalowany na r\u00f3\u017cowo). Dzi\u0119ki nowej technologii Ambroziak m\u00f3g\u0142 zmniejszy\u0107 wag\u0119 rze\u017ab oraz dostosowa\u0107 je lepiej do warunk\u00f3w prezentacji na zewn\u0105trz, a tak\u017ce wzbogaci\u0107 o nowe elementy, kt\u00f3rych nie m\u00f3g\u0142by raczej doda\u0107 do rze\u017ab drewnianych, br\u0105zowych czy kamiennych. W przypadku \u201eLaleczek\u201d tym uzupe\u0142nieniem s\u0105 systemy audio, kt\u00f3re artysta zamontowa\u0142 w ustach figur. Dzi\u0119ki nim figury \u201e\u015bpiewaj\u0105\u201d, intryguj\u0105c widz\u00f3w nie tylko swoim widokiem, lecz tak\u017ce przedziwnymi d\u017awi\u0119kami pierwotnych pie\u015bni, wydobywaj\u0105cymi si\u0119 z ich ust. Elementy audio zamontowa\u0142 artysta \u201eLaleczkom\u201d w ostatnich latach. W tym okresie rze\u017aby uleg\u0142y jeszcze innym przeobra\u017ceniom. Tym razem \u201ein minus\u201d. Pierwotnie \u201eLaleczki\u201d by\u0142y grup\u0105 mieszan\u0105: dwie rze\u017aby m\u0119skie z okaza\u0142ymi cz\u0142onkami w p\u00f3\u0142wzwodzie oraz dwie \u017ce\u0144skie. Trzy z nich mia\u0142y opuszczone, lekko uniesione ramiona z d\u0142o\u0144mi zaci\u015bni\u0119tymi w pi\u0119\u015bci. Jeden z m\u0119\u017cczyzn r\u0119ce chowa\u0142 za plecami. Artysta zreszt\u0105 zmienia te ustawienia ramion. Wszystkie prace z tego cyklu maja wytrzeszczone, patrz\u0105ce na wprost oczy, stercz\u0105ce na boki uszy i mi\u0119siste, bardzo zmys\u0142owe usta z okr\u0105g\u0142ym otworem po\u015brodku, co sprawia\u0142o, \u017ce przywodzi\u0142y na my\u015bl akcesoria z sex shopu \u2013 nadmuchiwane lalki, s\u0142u\u017c\u0105ce lubie\u017cnym praktykom. Bior\u0105c jednak pod uwag\u0119 monstrualny wzrost lal, mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 takiego skojarzenia artysta potraktowa\u0142 ironicznie. Aby jednak wyeliminowa\u0107 do cna takie skojarzenia, w ostatnich latach powsadza\u0142 lalkom w usta samograj\u0105ce elementy. Teraz \u201e\u015bpiewaj\u0105\u201d, miast kusi\u0107. Jednak nie tylko usta uleg\u0142y przeobra\u017ceniom, r\u00f3wnie\u017c narz\u0105dy rozrodcze dw\u00f3ch z figur. Znik\u0142y, bo wzbudza\u0142y liczne kontrowersje i teraz, r\u00f3wnie\u017c w \u0141odzi, mamy do czynienia z czterema kobietami. Jednak\u017ce wnikliwe ogl\u0119dziny srom\u00f3w pozwol\u0105 odnale\u017a\u0107 delikatne \u015blady kastracji, jakiej artysta dokona\u0142 na swoich pracach. Swoja drog\u0105, niezrozumia\u0142e wydaje si\u0119, \u017ce nagi srom nie jest obsceniczny, a cz\u0142onek m\u0119ski tak i to bardzo. Ale to temat na inne rozwa\u017cania. \u201eLaleczki\u201d by\u0142y wielokrotnie eksponowane w kraju i za granic\u0105, w r\u00f3\u017cnych warunkach: od sal galerii i centr\u00f3w sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej oraz muze\u00f3w do pokaz\u00f3w na ulicach miast. Przytrafi\u0142o im si\u0119 kilka incydent\u00f3w \u2013 opowiem tylko o dw\u00f3ch. Ot\u00f3\u017c w CSW w Toruniu w ramach wystawy \u201eApogeum \u2013 Nowa ekspresja 1987\u201d w pierwotnym za\u0142o\u017ceniu kuratora te cztery figury mia\u0142y stan\u0105\u0107 na zewn\u0105trz budynku. Okaza\u0142o si\u0119 to jednak niemo\u017cliwe ze wzgl\u0119du na brak zgody s\u0142u\u017cb miejskich. Wi\u0119c jedn\u0105 z prac, w\u00f3wczas jeszcze z penisem, umie\u015bci\u0142em na parterze centrum w hallu, a pozosta\u0142e na pierwszym pi\u0119trze, w przestrzeni ca\u0142ej wystawy. I c\u00f3\u017c si\u0119 okaza\u0142o? W ramach happeningu grupy artyst\u00f3w, \u201elaleczka\u201d Ambroziaka z hallu, pewnie jako idol p\u0142odno\u015bci, raczej poga\u0144ski, ni\u017c chrze\u015bcija\u0144ski, zosta\u0142a ozdobiona dywanem kwiat\u00f3w (sztucznych), zabawek dzieci\u0119cych. Tak by\u0142o na wernisa\u017cu, ale przez nast\u0119pne tygodnie trwania wystawy, kwiat\u00f3w i innych element\u00f3w przybywa\u0142o, ich warstwa si\u0119ga\u0142a figurze niemal do kolan. Dziwne, nieprawda\u017c? Drugie zdarzenie mia\u0142o miejsce na wystawie \u201e1990\u201d przed Galeri\u0105 Miejsk\u0105 we Wroc\u0142awiu, kt\u00f3rej dyrekcja otrzyma\u0142a zgod\u0119 na pokaz prac na ulicy przed galeri\u0105. Wtedy ju\u017c \u201e\u015bpiewa\u0142y\u201d, ale by\u0142y wci\u0105\u017c wyposa\u017cone w atrybuty m\u0119sko\u015bci i kobieco\u015bci, jak na pocz\u0105tku. Poniewa\u017c jednak galeria usytuowana jest niedaleko Rynku, w centrum zag\u0142\u0119bia bar\u00f3w i klub\u00f3w, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nocni baro- i klubowicze bardzo polubili \u201elaleczki\u201d. Najcz\u0119\u015bciej ob\u0142apywali rze\u017aby, nagminnie robili sobie z nimi selfies kom\u00f3rkami, ale niekt\u00f3rzy zamierzali je przenosi\u0107 (czy ta\u0144czy\u0107 z nimi?)\u2026 W rezultacie, co wiecz\u00f3r przed zamkni\u0119ciem galerii ogromne rze\u017aby wnoszone by\u0142y do wn\u0119trza, nara\u017caj\u0105c obs\u0142ug\u0119 na nadwer\u0119\u017cenie mi\u0119\u015bni\u2026 Nie trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce artysta w ko\u0144cu mia\u0142 do\u015b\u0107 tych przyg\u00f3d swoich prac, w sumie niewiele wnosz\u0105cych do ich zrozumienia jako dzie\u0142 sztuki, a nie tylko przywodz\u0105cych niezdrowe skojarzenia gadget\u00f3w ulicznych\u2026<\/p>\n
OWIECZKI I DWUG\u0141OWY BARAN, 2015-16<\/p>\n
(cykl 13 rze\u017ab, \u017cywica epoksydowa, polichromia, wys. 100 cm)<\/p>\n
To jeden z ostatnich cykli Sylwestra Ambroziaka, pokazywany dot\u0105d tylko dwukrotnie: przed rokiem w Kielcach na du\u017cej, \u201ekontenerowej\u201d wystawie na Placu Artyst\u00f3w w centrum miasta oraz w tym roku w wa\u0142brzyskiej Starej Kopalni w s\u0105siedztwie g\u00f3rniczej kolejki i wagonik\u00f3w z urobkiem. Dwug\u0142owy baran, w dodatku czarny, wiedzie za sob\u0105 stado 12 jednakowo wygl\u0105daj\u0105cych owiec. Czy t\u0119 symboliczn\u0105, g\u0142\u0119boko osadzon\u0105 w tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej sytuacj\u0119 trzeba t\u0142umaczy\u0107? Chyba nie, ma ona niezliczon\u0105 liczb\u0119 odniesie\u0144 literackich, ikonograficznych, wreszcie w sferze porzekade\u0142 ludowych i j\u0119zyku powszednim. Jednak nie do ko\u0144ca\u2026 Bo po pobie\u017cnej nawet analizie, okazuje si\u0119, \u017ce to nie tylko prosta ilustracja has\u0142a: \u201eowczy p\u0119d\u201d, symbol bezmy\u015blnego pod\u0105\u017cania za wi\u0119kszo\u015bci\u0105, za przyw\u00f3dc\u0105, a raczej z\u0142owieszcza konstatacja na temat naszej sytuacji egzystencjalnej. Do tej pory Dobry Pasterz wi\u00f3d\u0142 swoje owieczki ku dobru, \u015bwiat\u0142o\u015bci, dzi\u015b owieczki id\u0105 za dwug\u0142owym i czarnym baranem. W wielu kulturach baran, z regu\u0142y jednak bia\u0142y, oznacza\u0142 niewinno\u015b\u0107, m\u00f3g\u0142 te\u017c oznacza\u0107 nowe porz\u0105dki, nowego przyw\u00f3dc\u0119, nowy pocz\u0105tek\u2026 Ale czarny i dwug\u0142owy? To zmienia posta\u0107 rzeczy. Nowy porz\u0105dek i pocz\u0105tek mo\u017ce by\u0107 te\u017c zapowiedzi\u0105 ko\u0144ca, zag\u0142ady, gdy\u017c czarny kozio\u0142, ale mo\u017ce by\u0107 te\u017c baran to symbol diabelski, z\u0142owrogi i ostateczny. Z\u0142y. Ciekaw jestem, czy Ambroziak umie\u015bci kiedy\u015b swoje stado na skraju przepa\u015bci? Ale \u2013 z drugiej strony – czy buduje si\u0119 galerie sztuki w takich miejscach?<\/p>\n
\u0141\u00d3\u017bKO, 2015<\/p>\n
(instalacja rze\u017abiarska, \u0142\u00f3\u017cko i rze\u017aba o wys. ok. 120 cm, \u017cywice epoksydowe, stal)<\/p>\n
Jedna z najbardziej osobistych, kameralnych i pi\u0119knych prac Sylwestra Ambroziaka. Pokazywana po raz pierwszy w kontenerze na Placu Artyst\u00f3w w Kielcach, robi\u0142a ogromne wra\u017cenie poprzez swoje wydzielenie, zamkni\u0119cie w wyg\u0142uszonej przestrzeni kontenera, niepozbawionej jednak swojej industrialnej, transportowej atmosfery. Tym samym zag\u0142uszaj\u0105c troch\u0119 jej intymny charakter. Jednak w przestrzeni galerii \u0142\u00f3dzkiej, w znacznie wi\u0119kszym pomieszczeniu: szarym, neutralnym, sterylnym, rzec by mo\u017cna, \u017ce \u201ezagra\u201d ze zdwojon\u0105 moc\u0105. Bo takiej w\u0142a\u015bnie przestrzeni wymaga ta praca. W dziecinnym kojcu ze stalowymi pr\u0119tami, jak ka\u017cde ma\u0142e dziecko, rze\u017aba Ambroziaka jest ochraniana, ale i ograniczana. Dla swojego dobra, bo zaraz przyjdzie mama lub tata i b\u0119d\u0105 si\u0119 z ni\u0105 bawili. Wtedy zniknie, mentalnie, bariera kojca. B\u0119d\u0105 zespoleni, cho\u0107by na chwil\u0119, bo mama b\u0119dzie musia\u0142a zaraz wraca\u0107 do kuchni, by swojemu dziecku co\u015b ugotowa\u0107, a ojciec te\u017c tylko na chwil\u0119 oderwa\u0142 si\u0119 od pracy, do kt\u00f3rej musi wr\u00f3ci\u0107. Ale tak nie jest w tej sytuacji. Dziecko jest opuszczone, pozostawione, zamkni\u0119te, odosobnione. Nikt go nie odwiedzi, przytuli. Jest samo i uwi\u0119zione\u2026 Im wi\u0119ksza jest przestrze\u0144, w kt\u00f3rej prezentowana jest ta praca, tym wi\u0119kszy b\u00f3l pozostawionego dziecka, b\u00f3l, kt\u00f3rego mo\u017cemy do\u015bwiadczy\u0107, ws\u0142uchuj\u0105c si\u0119 w jego p\u0142acz. W \u0141odzi to b\u0119dzie prawdopodobnie najmocniejsza, najsilniej oddzia\u0142uj\u0105ca na widza cz\u0119\u015b\u0107 ca\u0142ej ekspozycji. Prawdziwy koniec tego rze\u017abiarsko-filmowego poematu dla doros\u0142ych (cho\u0107 z dzie\u0107mi w rolach g\u0142\u00f3wnych) w szarych salach. Od 2010 Sylwester Ambroziak rozszerzy\u0142 zas\u00f3b swoich \u015brodk\u00f3w wyrazu o film animowany, eksperymentalny, skrajnie autorski, opieraj\u0105cy si\u0119 na stworzonych przez niego rze\u017abach. Projekty s\u0105 skanowane za pomoc\u0105 specjalnego urz\u0105dzenia 3D i poddawane trudnemu procesowi zdj\u0119\u0107 poklatkowych, a nast\u0119pnie ich animacji. Powstaj\u0105 dzie\u0142a filmowe ca\u0142kowicie oryginalne, nie znaj\u0105ce wzor\u00f3w w ca\u0142ej historii animacji, gdy\u017c pomimo pozor\u00f3w, i\u017c mamy do czynienia z animacj\u0105 lalkow\u0105 o bardzo d\u0142ugiej tradycji (nota bene jej prekursorem by\u0142 Polak W\u0142adys\u0142aw Starewicz, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 swoje eksperymenty w tej dziedzinie w Kownie). Jednak Ambroziak i St\u0119pniak nie animuj\u0105 lalek, lecz rze\u017aby, dzie\u0142a sztuki, kt\u00f3re zosta\u0142y zeskanowane i uruchomione. Odmienna jest filozofia tego dzia\u0142ania: film, powiedzmy dzie\u0142o sztuki, cho\u0107 najcz\u0119\u015bciej animacja lalkowa jest domen\u0105 film\u00f3w dla dzieci, \u201edobranocek\u201d, ale zdarzaj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tki, jak np. w przypadku braci Quay, wykorzystuje do produkcji lalki czy kukie\u0142ki jako materia\u0142, zwykle \u201enieartystyczny\u201d, natomiast w przypadku Ambroziaka mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o drodze w przeciwny kierunku: o wzbogaceniu dzie\u0142a sztukirze\u017aby o mo\u017cliwo\u015bci ruchu, akcji etc., czyli \u015brodki w\u0142a\u015bciwe filmowi animowanemu o bardzo wyra\u017anych walorach dzie\u0142a sztuki, a nie tylko kinematografii.<\/p>\n
BARANEK, 2011<\/p>\n
(eksperymentalny film animowany)<\/p>\n
Ten film Ambroziaka, ju\u017c drugi w jego karierze, powsta\u0142 w 2011 we wsp\u00f3\u0142pracy z animatorem Grzegorzem St\u0119pniakiem (podobnie jak pierwszy pt. \u201ePok\u00f3j\u201d, o rok wcze\u015bniejszy). O ile jednak pierwszy, sk\u0142ada\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bciwie z jednej sekwencji z kilkoma uj\u0119ciami, o tyle w drugim mamy do czynienia z czterema rozbudowanymi sekwencjami, z kilkuw\u0105tkow\u0105 narracj\u0105 obrazowo-sytuacyjn\u0105, z wieloma zr\u00f3\u017cnicowanymi bohaterami. \u201eBaranek\u201d to film bogatszy, du\u017co d\u0142u\u017cszy, bo ponad 16-minutowy, wprowadzaj\u0105cy elementy koloru, z rozbudowan\u0105 warstw\u0105 muzyczn\u0105. Ka\u017cda sekwencja rozpoczyna si\u0119 tak samo: widzimy twarz, a p\u00f3\u017aniej ca\u0142\u0105 posta\u0107 Pasterza z Barankiem na ramionach, obaj bohaterowie s\u0105 jedno\u015bci\u0105, jakby idealnie zespolon\u0105 figur\u0105, sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z dw\u00f3ch cia\u0142, darz\u0105cych si\u0119 pe\u0142nym zaufaniem i mi\u0142o\u015bci\u0105, co mo\u017cna odczyta\u0107 z ich gest\u00f3w. Pasterz podchodzi do tajemniczego sze\u015bcianu o cz\u0119\u015bciowo lustrzanych, a cz\u0119\u015bciowo przezroczystych \u015bcianach. Zbli\u017ca twarz do \u015bciany, jednocze\u015bnie przegl\u0105daj\u0105c si\u0119 w lustrze i zagl\u0105daj\u0105c do \u015brodka. Pierwsza sekwencja po\u015bwi\u0119cona jest \u015amierci. Wewn\u0105trz sze\u015bcianu, na pod\u0142odze u\u0142o\u017cone s\u0105 cia\u0142a przykryte ca\u0142unami. To kszta\u0142ty, przypominaj\u0105ce rze\u017aby z jednego z wcze\u015bniejszych cykli Ambroziaka pt. \u201eSzklane paciorki\u201d. Na \u015bcianach widzimy cie\u0144 ogromnego kruka, stra\u017cnika umar\u0142ych. Ten motyw, jeden z archetyp\u00f3w kultury europejskiej, ale nie tylko, tak\u017ce japo\u0144skiej i india\u0144skiej, najcz\u0119\u015bciej mia\u0142 pozytywne znaczenia \u2013 kruk by\u0142 stra\u017cnikiem, symbolem m\u0105dro\u015bci i tajemnicy, mia\u0142 zwi\u0105zek ze \u015bmierci\u0105, ale tak\u017ce w pozytywnym sensie np. w mitologii greckiej przyczyni\u0142 si\u0119 do narodzin Asklepiosa. W tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej postrzegany by\u0142 jako symbol jednoznacznie negatywny: nieczysto\u015bci, szatana i poga\u0144stwa . Do tej czarnej legendy nawi\u0105zuje te\u017c Ambroziak, kt\u00f3rego kruk w pe\u0142ni zas\u0142uguje na przypisywane mu z\u0142e instynkty. Jedna z postaci na ziemi porusza si\u0119 i odchyla ca\u0142un. Wystarczy\u0142 moment, by kruk roztrzaska\u0142 jej g\u0142ow\u0119 swoim ogromnym dziobem. Jest wszak\u017ce stra\u017cnikiem ostateczno\u015bci, w kt\u00f3rej nie mo\u017ce by\u0107 \u017cadnych wyj\u0105tk\u00f3w, ani odst\u0119pstw. Druga sekwencja przedstawia spotkanie Pasterza i Baranka z tr\u00f3jk\u0105 tajemniczych postaci. Sadz\u0105c po tym, \u017ce s\u0105 sp\u0119tane i kl\u0119cz\u0105, mamy do czynienia z M\u0119czennikami, a w\u0142a\u015bciwie M\u0119czennicami. Pasterz stawia \u017ca\u0142o\u015bnie becz\u0105cego Baranka na ziemi. To konfrontacja z m\u0119cze\u0144stwem. Jedna z postaci p\u0142acze, druga schyla g\u0142ow\u0119, oddaj\u0105 ho\u0142d Barankowi. W trzeciej sekwencji filmu pojawia si\u0119 kolor. Ju\u017c przyzwyczaili\u015bmy si\u0119 do \u015bwietlistej szaro\u015bci postaci i t\u0142a, gdy nagle widzimy r\u00f3\u017cow\u0105 posta\u0107 z jaskrawo pomalowanymi na czerwono ustami. To ludzki embrion z niewykszta\u0142conymi do ko\u0144ca ko\u0144czynami, by\u0107 mo\u017ce w wyniku jakiego\u015b b\u0142\u0119du genetycznego lub wypadku. R\u00f3\u017cowa lalka le\u017cy na plecach, przywo\u0142uj\u0105c, momentami wr\u0119cz w lubie\u017cny spos\u00f3b swoimi zmys\u0142owymi ustami i wagin\u0105, stoj\u0105cego nad ni\u0105 Pasterza. Czwarta, fina\u0142owa sekwencja rozpoczyna si\u0119 tak samo, jak poprzednie, ale w przeszklonym boksie, pokoju, do kt\u00f3rego wkracza Pasterz z Barankiem, nikogo opr\u00f3cz nich nie ma. Baranek staje na ziemi, a Pasterz kl\u0119ka i po chwili na kolanach zbli\u017ca si\u0119 do zwierz\u0119cia. W pewnym momencie z g\u00f3ry przebija si\u0119 do \u015brodka snop jasnego, nieziemskiego \u015bwiat\u0142a. Pasterz zadziera g\u0142ow\u0119 i patrzy prosto w g\u00f3r\u0119. To moment maksymalnego skupienia, po\u0142\u0105czenia z Niebem i ostatecznej decyzji. Za chwil\u0119 widzimy, \u017ce Pasterz rozcina swoj\u0105 pier\u015b, zn\u00f3w bardzo dobitnie pojawia si\u0119 kolor \u2013 jaskrawoczerwona krew wylewa si\u0119 z rany i tworzy ka\u0142u\u017c\u0119 wok\u00f3\u0142 jego kolan. Z\u0142o\u017cy\u0142 sam siebie w ofierze, nie potrzebuje Baranka, by odby\u0107 akt Ofiary. Najwy\u017cszej.<\/p>\n
MESJASZ, 2013<\/p>\n
(eksperymentalny film animowany) W trzecim swoim filmie Ambroziak postanowi\u0142 nawi\u0105za\u0107 i dokona\u0107 animowanej rekonstrukcji w\u0142asnego performance’u z 1984 pt. „Ja te\u017c (wybra\u0142bym) Barabasza”, przeprowadzonego na Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Warszawie. Tym filmem artysta powraca do swoich pierwocin, do pierwszych dzia\u0142a\u0144. W tym przypadku mowa o akcji-performance sprzed 30 lat, a wi\u0119c z czas\u00f3w jeszcze studenckich, kiedy tw\u00f3rca by\u0142 bardzo radykalny w swoich dzia\u0142aniach. Widzimy pracowni\u0119 rze\u017aby warszawskiej ASP, profesor\u00f3w i koleg\u00f3w Ambroziaka, widzimy r\u00f3wnie\u017c jego samego, jako studenta przygotowuj\u0105cego si\u0119 do preformance\u2019u. To rekonstrukcja dokonana na podstawie wspomnie\u0144, zdj\u0119\u0107 z epoki, dzisiejszych wn\u0119trz z dodatkiem element\u00f3w dawnych. Niezwyk\u0142e zadanie dla tw\u00f3rcy filmowego. Warstwa dokumentacyjna to jednak tylko punkt wyj\u015bcia dla rozwa\u017ca\u0144 natury og\u00f3lnej, do przes\u0142ania tamtego performance\u2019u sprzed ponad 30 lat i ca\u0142ej dotychczasowej tw\u00f3rczo\u015bci Ambroziaka. Artysta powraca do swoich pocz\u0105tk\u00f3w, do domu, i jednocze\u015bnie do naszych kulturalnych, chrze\u015bcija\u0144skich archetyp\u00f3w. Proponuje te\u017c widzom, by na chwil\u0119 przystan\u0119li, by zastanowili si\u0119 nad \u015bwiatem wok\u00f3\u0142 i sob\u0105 samymi, by zauwa\u017cyli te proste, najprostsze, jak dekalog, wzory i zasady, jakimi powinni\u015bmy si\u0119 kierowa\u0107 na co dzie\u0144. Sztuka Ambroziaka stawia przed sob\u0105 tak\u017ce takie cele. Przypomina, cho\u0107 mo\u017ce nie od razu chce wychowywa\u0107? Zawsze sobie takie cele stawia\u0142a i mo\u017ce dlatego jest tak wa\u017cka. Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce Sylwester Ambroziak tworzy wci\u0105\u017c jedno dzie\u0142o, bez wzgl\u0119du, czy s\u0105 to rze\u017aby, instalacje, czy filmy. Wci\u0105\u017c tworzy r\u00f3\u017cne prace, ale dokonuj\u0105c wyboru konkretnych rze\u017ab i film\u00f3w na wystaw\u0119, tworzy te\u017c osobn\u0105 wypowied\u017a zbudowan\u0105 z r\u00f3\u017cnych element\u00f3w. W \u0141odzi, gdzie artysta ju\u017c kilkukrotnie wystawia\u0142, b\u0119dzie to wypowied\u017a szczeg\u00f3lna. Poemat o samotno\u015bci, walce w obronie inno\u015bci, jednym s\u0142owem, poemat o bardzo powa\u017cnych sprawach, poemat wyciszony, rozgrywaj\u0105cy si\u0119 w szarych \u015bcianach, by nic nie zak\u0142\u00f3ca\u0142o wa\u017cko\u015bci przekazu.<\/p>\n
Warszawa, koniec lipca 2016<\/p>\n
Krzysztof Stanis\u0142awski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
POEMAT DLA DOROS\u0141YCH W SZARYCH \u015aCIANACH Wystawa w Galerii Instytutu Propagandy Sztuki w \u0141odzi jest jednym z najwi\u0119kszych pokaz\u00f3w przekrojowych przez ostatnie 7-lecie tw\u00f3rczo\u015bci Sylwestra Ambroziaka, okresu bardzo p\u0142odnego i pe\u0142nego innowacji w ca\u0142ym, blisko 30-letnim dorobku tego wybitnego artystyrze\u017abiarza i tw\u00f3rcy instalacji oraz eksperymentalnych animacji. Ambroziak pracuje cyklami, do\u015b\u0107 rzadko powstaj\u0105 pojedyncze prace, a … Czytaj dalej Krzysztof Stanis\u0142awski \u201ePOEMAT DLA DOROS\u0141YCH W SZARYCH \u015aCIANACH\u201d, katalog wystawy \u201eDISTANT WORLD\u201d,O\u015brodek Propagandy Sztuki, Miejska Galeria Sztuki, \u0141\u00f3d\u017a 2016<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-802","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/802","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=802"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/802\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":803,"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/802\/revisions\/803"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=802"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}