{"id":2050,"date":"2021-07-16T02:05:29","date_gmt":"2021-07-16T00:05:29","guid":{"rendered":"http:\/\/sylwester-ambroziak.com\/?page_id=2050"},"modified":"2021-07-16T02:05:29","modified_gmt":"2021-07-16T00:05:29","slug":"ewa-klekot-wota-i-fetysze-z-wosku","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/ewa-klekot-wota-i-fetysze-z-wosku\/","title":{"rendered":"Ewa Klekot \u201eWota i fetysze z wosku\u201d"},"content":{"rendered":"\n

Ewa Klekot<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201eWota i fetysze z wosku\u201d , ksi\u0105\u017cka \u2018Sylwester Ambroziak\u201d, Galeria Miejska \u201eArsena\u0142\u201d, Pozna\u0144 2001<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Woskowa figura jest dla rze\u017abiarza najcz\u0119\u015bciej jedynie przymiark\u0105 do
rzeczywisto\u015bci. Podczas odlewania pracy w trwalszym materiale rze\u017aba z wosku przestaje
istnie\u0107 – dzie\u0142o przepoczwarza si\u0119 w br\u0105z, aluminium czy spi\u017c. Kiedy zatem rze\u017abiarz
decyduje si\u0119 pokaza\u0107 woskowe modele, kt\u00f3ra poprzedzaj\u0105 powstanie rze\u017ab, post\u0119puje
podobnie jak malarz, kt\u00f3ry wystawia swe szkice. O ile jednak malarski czy rysunkowy
szkic zyska\u0142 ju\u017c dawno rang\u0119 odr\u0119bnego gatunku, a w\u015br\u00f3d wielu koneser\u00f3w uchodzi za
ciekawsz\u0105 od gotowego dzia\u0142a form\u0119 artystycznej wypowiedzi, to stosunkowo rzadko
rze\u017abiarze decyduj\u0105 si\u0119 na pokazywanie wst\u0119pnych etap\u00f3w rodz\u0105cej si\u0119 rze\u017aby. Troch\u0119
wi\u0119c na przek\u00f3r przyj\u0119tym zasadom Sylwester Ambroziak postanowi\u0142 nada\u0107 artystyczn\u0105
wag\u0119 i powag\u0119 swoim figurkom z wosku, kt\u00f3re pierwotnie mia\u0142y by\u0107 jedynie studiami do
odlewanych rze\u017ab. Woskowe tworzywo w niczym nie przypomina metalu, w kt\u00f3ry wcieli\u0107
ma si\u0119 rze\u017abiarska forma. Jego plastyczna konsystencja oraz organiczne pochodzenie
sprawiaj\u0105, \u017ce wosk jest w odbiorze niemal fizjologicznie ciep\u0142y; jego dusz\u0105cy zapach
wywo\u0142uje skojarzenia z liturgi\u0105, kt\u00f3re dodaj\u0105 woskowi sakralnej szlachetno\u015bci. P\u0142on\u0105ce na
o\u0142tarzu \u015bwiece nie s\u0105 zreszt\u0105 wcale jedynym sposobem obecno\u015bci wosku w kontek\u015bcie
tego, co nadprzyrodzone, Barokowe figury naturalnej Wielko\u015bci, o szklanych oczach
wprawionych w woskowe twarze dawa\u0142y pielgrzymom odwiedzaj\u0105cym hiszpa\u0144skie i
w\u0142oskie kalwarie z\u0142udzenie uczestnictwa w \u015bwi\u0119tych wydarzeniach, woskowe wota
sk\u0142adane w europejskich ko\u015bcio\u0142ach przez wieki stanowi\u0142y widomy dow\u00f3d wiary i
wdzi\u0119czno\u015bci wiernych; bardzo zreszt\u0105 praktyczny, bo \u0142atwo daj\u0105cy si\u0119 przerobi\u0107 na
\u015bwiece, w ko\u0144cu: lalki z wosku, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0142y zar\u00f3wno bia\u0142ej, jak i czarnej magii – wszystko to sprawia, \u017ce wosk nie jest tworzywem oboj\u0119tnym znaczeniowo i \u017ce w woskowych pracach Ambroziaka sam surowiec dzia\u0142a na odbiorc\u0119 niemal tak samo jak forma.
Je\u015bli chodzi za\u015b o t\u0119 ostatni\u0105, to charakterystyczne deformacje, kt\u00f3rym Ambroziak
poddaje cielesno\u015b\u0107 swoich postaci, w\u0142a\u015bnie w kontek\u015bcie woskowego tworzywa nabieraj\u0105
dodatkowych znacze\u0144. Ulepione z wosku figury o wielkich g\u0142owach i przypominaj\u0105cych
maski twarzach nieodparcie kojarz\u0105 si\u0119 z afryka\u0144skimi fetyszami, kt\u00f3rymi fascynowa\u0142a si\u0119
awangarda pocz\u0105tku wieku. Wra\u017cenie pot\u0119guje dodatkowo fakt, \u017ce odindywidualizowane
g\u0142owy-maski osadzone s\u0105 na woskowych cia\u0142ach o wyra\u017anie, cho\u0107 raczej symbolicznie
zaznaczonej p\u0142ci. Seksualno\u015b\u0107 figurek nie ma jednak nic wsp\u00f3lnego ze zmys\u0142owo\u015bci\u0105: p\u0142e\u0107
jest elementem definiuj\u0105cym bohater\u00f3w Ambroziaka, a nie samym bohaterem; podobnie
zreszt\u0105 jak w wi\u0119kszo\u015bci tak zwanej rze\u017aby prymitywnej, do kt\u00f3rej artysta formalnie
nawi\u0105zuje. Jednak o ile korzeni plastycznej charakterystyki postaci mo\u017cna by upatrywa\u0107
w\u0142a\u015bnie W poetyce sztuki plemiennej czy ludowej, to spos\u00f3b, w jaki artysta podchodzi do
ruchu i gestu rz\u0105dzi si\u0119 ju\u017c zupe\u0142nie innymi regu\u0142ami. W rze\u017abach tych do\u015b\u0107 schematycznie
potraktowana posta\u0107-znak, w najlepszym razie: posta\u0107-kobieta czy posta\u0107-m\u0119\u017cczyzna,
zyskuje zaskakuj\u0105c\u0105 indywidualno\u015b\u0107 gestu. Woskowe cia\u0142a w ruchu nios\u0105 ogromny
\u0142adunek emocjonalny: nieme, niemal zwierz\u0119ce maski kryj\u0105 prawdziwie ludzk\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107
bohater\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 wyra\u017ca nie twarz, ale w\u0142a\u015bnie cia\u0142o. Pe\u0142ne uczucia gesty, kt\u00f3re rodz\u0105 si\u0119
pomi\u0119dzy odindywidualizowanymi, zamaskowanymi postaciami, o to\u017csamo\u015bci
zredukowanej do poziomu cia\u0142, staj\u0105 si\u0119 uniwersalne, jak gesty nosz\u0105cych maski aktor\u00f3w
obrz\u0119du. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 prac Ambroziaka stanowi\u0105 grupy dw\u00f3ch postaci tocz\u0105cych ze sob\u0105
dialog gest\u00f3w. Ludzkie emocje maj\u0105 z regu\u0142y konkretnego adresata – jakie\u015b Ty – lecz za ka\u017cdym razem za mask\u0105 \u201eTy\u201d kry\u0107 si\u0119 mo\u017ce kto inny; sta\u0142y pozostaje kontredans gest\u00f3w
czu\u0142o\u015bci, nienawi\u015bci, rozpaczy, kt\u00f3re do tego \u201eTy\u201d kieruje jakie\u015b \u201eja\u201d – podobnie jak ono
zamaskowane. Dla artysty wa\u017cny jest dialog, kt\u00f3ry za pomoc\u0105 ramion, bark\u00f3w i n\u00f3g
prowadz\u0105 jego bohaterowie z wosku. Spos\u00f3b, w jaki Ambroziak \u201erozpisuje\u201d ten
na\u0142adowany emocjami ruch na dwie figury, jest jedn\u0105 z mocniejszych stron jego prac,
sp\u00f3jnych i dynamicznych. Czasami formy figur s\u0105 wr\u0119cz monumentalne, co w zestawieniu
z ich niewielkim rozmiarem i mi\u0119kko\u015bci\u0105 tworzywa stanowi pewne zaskoczenie, tak jak
zaskakuje monumentalno\u015b\u0107 rysunkowego szkicu. Jednak woskowe tworzywo i niewielkie
rozmiary rze\u017ab opr\u00f3cz oczywistych skojarze\u0144 z warsztatowymi przymiarkami artysty
podsuwaj\u0105 tak\u017ce inne skojarzenia. Mo\u017ce mo\u017cna je uzna\u0107 za rodzaj fetyszu do zaklinania
ludzkich emocji? Albo raczej za rodzaj wotum z\u0142o\u017conego w ich intencji?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ewa Klekot \u201eWota i fetysze z wosku\u201d , ksi\u0105\u017cka \u2018Sylwester Ambroziak\u201d, Galeria Miejska \u201eArsena\u0142\u201d, Pozna\u0144 2001 Woskowa figura jest dla rze\u017abiarza najcz\u0119\u015bciej jedynie przymiark\u0105 dorzeczywisto\u015bci. Podczas odlewania pracy w trwalszym materiale rze\u017aba z wosku przestajeistnie\u0107 – dzie\u0142o przepoczwarza si\u0119 w br\u0105z, aluminium czy spi\u017c. Kiedy zatem rze\u017abiarzdecyduje si\u0119 pokaza\u0107 woskowe modele, kt\u00f3ra poprzedzaj\u0105 powstanie rze\u017ab, … Czytaj dalej Ewa Klekot \u201eWota i fetysze z wosku\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2050","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2050","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2050"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2050\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2051,"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2050\/revisions\/2051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2050"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}