{"id":2001,"date":"2021-07-16T01:16:51","date_gmt":"2021-07-15T23:16:51","guid":{"rendered":"http:\/\/sylwester-ambroziak.com\/?page_id=2001"},"modified":"2021-07-16T01:16:52","modified_gmt":"2021-07-15T23:16:52","slug":"michal-haake-wszyscy-jestesmy-lalkami-exit-488-2011","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/michal-haake-wszyscy-jestesmy-lalkami-exit-488-2011\/","title":{"rendered":"Micha\u0142 Haake \u201eWszyscy jeste\u015bmy lalkami\u201d, \u201eEXIT\u201d 4(88), 2011"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Micha\u0142 Haake <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201eWszyscy jeste\u015bmy lalkami\u201d, \u201eEXIT\u201d 4(88), 2011<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Najnowsze prace Sylwestra Ambroziaka, pokazane mijaj\u0105cego lata w bydgoskim BWA na wystawie \u201eSzklane paciorki\u201d, przedstawiaj\u0105 postaci o cechach typowych dla figur wykonywanych przez artyst\u0119 w r\u00f3\u017cnych materia\u0142ach i wielko\u015bci, prezentowanych od po\u0142owy lat 80-tych na wielu wystawach w Polsce i zagranic\u0105. Cz\u0142ekokszta\u0142tno\u015b\u0107 tych postaci jest powodem nieuchronnego odnoszenia ich przez widza do ludzkiej, w\u0142asnej cielesno\u015bci, pocz\u0105wszy od por\u00f3wnywania wymiar\u00f3w, po stwierdzanie podobie\u0144stw i r\u00f3\u017cnic w budowie, muskulaturze itp. Nie s\u0105 one lud\u017ami, ale te\u017c nie s\u0105 zwierz\u0119tami, kosmitami czy kimkolwiek konkretnym. Ta ich niedefiniowalno\u015b\u0107, ich niesamoistno\u015b\u0107, to immanentne odnoszenie si\u0119 do nas, czyni z nich lustra, w kt\u00f3rych przegl\u0105damy si\u0119. Ich inno\u015b\u0107 w stosunku do nas mo\u017ce by\u0107 zatem czytana jako nasze przeobra\u017cenie, nie ich, lecz nasza deformacja.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W pracy \u201eLaleczki\u201d r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy ogl\u0105daj\u0105cym a postaciami jest spot\u0119gowana. Po pierwsze, ze wzgl\u0119du na wielko\u015b\u0107 pot\u0119\u017cnych figur (kt\u00f3rych ramiona sytuuj\u0105 si\u0119 powy\u017cej 220 cm), g\u00f3ruj\u0105cych nad widzem ogromnymi g\u0142owami, a po drugie, dlatego, \u017ce pozy ich cechuje dojmuj\u0105ca sztywno\u015b\u0107, nieobecna we wcze\u015bniejszych realizacjach artysty. Dotychczas postaci wykonywa\u0142y rozmaite gesty: maszerowa\u0142y, kuli\u0142y si\u0119, bra\u0142y na barana, ta\u0144czy\u0142y itp. W tym wypadku postaci, dwie m\u0119skie i dwie kobiece, jedynie stoj\u0105 na wyprostowanych nogach, a przy tym w rozkroku, z r\u0119koma opuszczonymi wzd\u0142u\u017c tu\u0142owia, i jednocze\u015bnie lekko albo wysuni\u0119tymi, albo odchylonymi do ty\u0142u. Wielko\u015b\u0107 figur i ich spojrzenie skierowane przed siebie i ponad widzem wyklucza wej\u015bcie w jak\u0105kolwiek z nim relacj\u0119 poza \u201estaniem obok\u201d. Ogromny rozmiar cia\u0142 i g\u0142\u00f3w nie czyni z nich zagra\u017caj\u0105cych cz\u0142owiekowi monstr\u00f3w, od kt\u00f3rych roi si\u0119 tak w mitach, jak kulturze popularnej, od cyklopa pocz\u0105wszy, a na popularnym w XIX stuleciu motywie \u201egoryla porywaj\u0105cego kobiet\u0119\u201d, pierwowzorze King Konga, sko\u0144czywszy. Brak jest te\u017c wi\u0119zi mi\u0119dzy postaciami. Nie tworz\u0105 one par. Na wystawie w Bydgoszczy jedna z figur m\u0119skich jest odwr\u00f3cona od pozosta\u0142ych postaci. Figury kobiece, cho\u0107 zwr\u00f3cone do siebie, dzieli zbyt du\u017cy dystans na to, by by\u0142 on no\u015bnikiem jakiej\u015b wzajemno\u015bci. Za spraw\u0105 sztywnych p\u00f3z postaci te bli\u017csze s\u0105 konfrontacji, cho\u0107 nale\u017ca\u0142oby raczej m\u00f3wi\u0107 o oboj\u0119tno\u015bci pokrewnej tej, w jakiej pozostaj\u0105 wobec sobie przedmioty na p\u00f3\u0142ce.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Nieznana mi z wcze\u015bniejszych dokona\u0144 Ambroziaka czerwie\u0144 i r\u00f3\u017c figur nie stanowi\u0105 czynnika estetyzuj\u0105cego &#8211; przeciwnie, sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na ich osobliw\u0105, swoist\u0105, tu po raz pierwszy dochodz\u0105c\u0105 do g\u0142osu wymow\u0119 dzie\u0142a. Wsp\u00f3\u0142tworz\u0105 jej jednoznaczno\u015b\u0107, w czym udzia\u0142 maj\u0105 tak\u017ce pozbawione palc\u00f3w d\u0142onie postaci i ich otwarte, czy te\u017c uformowane w okr\u0105g\u0142y otw\u00f3r usta. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wcze\u015bniej wykonywanych figur Ambroziaka r\u00f3wnie\u017c nie ma palc\u00f3w u r\u0105k. Jednak czynione przez nie wyraziste gesty obejmowania, wskazywania, podtrzymywania czy nawet bezradnego zwieszenia r\u0105k brak ten usprawiedliwia\u0142y. Brak \u00f3w, nierozpraszaj\u0105cy uwagi widza, pozwalaj\u0105cy skupi\u0107 uwag\u0119 na samych gestach, czyni\u0142 je bardziej esencjonalnymi. W tym wypadku nieobecno\u015b\u0107 palc\u00f3w jest znacz\u0105ca. (Cho\u0107by dlatego, \u017ce pokazywane razem z omawianym dzie\u0142em figury dzieci\u0119ce maj\u0105 palce wyra\u017anie zaznaczone). Czyni r\u0119ce bezu\u017cytecznymi, okre\u015bla jako nieprzeznaczone do dzia\u0142ania. Jednak r\u0119ce nie s\u0105 bezw\u0142adne ani zwieszone. Ich lekkie wysuni\u0119cie konotuje gotowo\u015b\u0107 na bycie pochwyconymi, z kolei cofni\u0119cie \u2013 ust\u0119pliwo\u015b\u0107. Jedno i drugie wyklucza obawy przed przeszkadzaniem z ich strony. Ta dyspozycyjno\u015b\u0107 i ust\u0119pliwo\u015b\u0107 czyni\u0105 ca\u0142e figury \u2013 mimo ich wielko\u015bci \u2013 niejako podatnymi na u\u017cycie niczym nieo\u017cywione przedmioty. Otwarte usta nie wydaj\u0105 \u017cadnego krzyku. S\u0105 na to zbyt ma\u0142e. Wydatne, jakby zwini\u0119te w tr\u0105bk\u0119, prezentuj\u0105 si\u0119 raczej w gotowo\u015bci na pochwycenie czego\u015b.&nbsp; Sztywno\u015b\u0107 pozy, rozstawione nogi, dyspozycyjno\u015b\u0107, czerwie\u0144 i usta otwierane bez wydawania g\u0142osu \u2013 wszystko to czyni dla mnie skojarzenie z gumow\u0105 (?) sex lalk\u0105 nieodpartym, cho\u0107 niejedynym. Pozwala widzie\u0107 postaci jako przeobra\u017caj\u0105ce si\u0119 w tw\u00f3r lalkopodobny \u2013 i zarazem, ci\u0105gle maj\u0105cy z widzem, z nami co\u015b wsp\u00f3lnego. Pozwala nam, jako tym, kt\u00f3rych te\u017c \u201eto\u201d dotyczy, dojrze\u0107 analogiczno\u015b\u0107 naszego po\u0142o\u017cenia, rozpozna\u0107 w\u0142asn\u0105 kondycj\u0119. Trudno o bardziej dobitne od tego, jakie zawiera dzie\u0142o Ambroziaka, wskazanie na rosn\u0105ce uprzedmiotowienie i instrumentalizacj\u0119 w relacjach mi\u0119dzyludzkich. Ma ono w sobie t\u0119 si\u0142\u0119 dlatego, \u017ce nie stanowi kolejnego komunikatu, lecz wynika z do\u015bwiadczenia dokonuj\u0105cego si\u0119 w naszych zmys\u0142ach i cielesno\u015bci, z gruntu r\u00f3\u017cnego od wytwarzaj\u0105cego dystans wobec dzie\u0142a m\u0119drkowania z pomoc\u0105 dy\u017curnych autorytet\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Micha\u0142 Haake \u201eWszyscy jeste\u015bmy lalkami\u201d, \u201eEXIT\u201d 4(88), 2011 Najnowsze prace Sylwestra Ambroziaka, pokazane mijaj\u0105cego lata w bydgoskim BWA na wystawie \u201eSzklane paciorki\u201d, przedstawiaj\u0105 postaci o cechach typowych dla figur wykonywanych przez artyst\u0119 w r\u00f3\u017cnych materia\u0142ach i wielko\u015bci, prezentowanych od po\u0142owy lat 80-tych na wielu wystawach w Polsce i zagranic\u0105. Cz\u0142ekokszta\u0142tno\u015b\u0107 tych postaci jest powodem nieuchronnego &hellip; <a href=\"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/michal-haake-wszyscy-jestesmy-lalkami-exit-488-2011\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Micha\u0142 Haake \u201eWszyscy jeste\u015bmy lalkami\u201d, \u201eEXIT\u201d 4(88), 2011<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2001","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2001","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2001"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2001\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2002,"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2001\/revisions\/2002"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sylwester-ambroziak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2001"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}